Slecht slapen bij nieuwe maan: ligt het echt aan de maan?

Het is drie uur 's nachts en je ligt al een uur te woelen. Overdag was er niets bijzonders aan de hand, en toch komt je hoofd niet tot rust. Op je telefoon zie je dat het nieuwe maan is. Zou dat het zijn?

Hieronder lees je wat slaaponderzoek over de maan heeft gevonden en wat er bij nieuwe maan aan de hemel gebeurt. Daarna volgen andere verklaringen voor je onrust, een manier om je eigen slaap bij te houden en een rustig ritueel voor de avond van de nieuwe maan.

Inhoudsopgave

1. Slaap je echt slechter bij nieuwe maan?
2. Wat slaaponderzoek over de maan heeft gevonden
3. Wat er bij nieuwe maan aan de hemel gebeurt
4. Nieuwe maan en volle maan: het verschil voor je slaap
5. Andere verklaringen voor onrust rond nieuwe maan
6. Je eigen slaap bijhouden met een slaapdagboek
7. Een rustig ritueel voor de avond van de nieuwe maan
8. Een kundalinisessie rond nieuwe maan
9. Wanneer ga je met slaapproblemen naar de huisarts?
10. Veelgestelde vragen
11. Persoonlijk advies
12. Bronnen

Slaap je echt slechter bij nieuwe maan?

De meeste slaapstudies vonden rond nieuwe maan geen duidelijk slechtere slaap. Twee onderzoeken wezen zelfs voorzichtig de andere kant op. In een Zwitsers onderzoek uit 2006 schatten deelnemers hun slaap bij nieuwe maan op gemiddeld 7 uur, tegen 6 uur en 41 minuten bij volle maan. In een groot Zwitsers onderzoek uit 2015 met ruim 2.000 mensen was er rond nieuwe maan een lichte trend naar betere slaap, al was dat verschil te klein om van toeval te onderscheiden.

Waar onderzoekers wel een verband vonden, ging het vooral om de dagen vóór volle maan. Lig je wakker rond nieuwe maan, dan ligt het dus minder voor de hand dat de maan zelf de oorzaak is. Mogelijke andere oorzaken van je onrust lees je verderop.

Wat slaaponderzoek over de maan heeft gevonden

Over de maan en slaap zijn verschillende studies verschenen. Ze spreken elkaar deels tegen. Dit zijn de belangrijkste:

• Basel, 2013. Onderzoekers onder leiding van Christian Cajochen bekeken achteraf de gegevens van 33 mensen die in een slaaplaboratorium hadden geslapen. Rond volle maan hadden ze ongeveer 30 procent minder diepe slaap, duurde het gemiddeld 5 minuten langer voordat ze in slaap vielen en sliepen ze zo'n 20 minuten korter. Ook maakten ze minder melatonine aan, het hormoon dat je lichaam helpt om in slaap te komen.
• München, 2014. Een team onder leiding van Maren Cordi zocht hetzelfde patroon in de gegevens van 1.265 mensen en ruim 2.000 nachten. Zij vonden geen verband tussen slaap en de maanfase. Ze wezen erop dat onderzoek dat geen effect vindt vaak niet wordt gepubliceerd, waardoor studies met een opvallende uitkomst meer aandacht krijgen.
• Lausanne, 2015. Bij ruim 2.000 mensen die thuis een slaaponderzoek deden, vonden onderzoekers geen duidelijk effect van de maanfase.
• Argentinië en Seattle, 2021. Leandro Casiraghi en collega's volgden met een slaapmeter om de pols 98 mensen in drie Toba-gemeenschappen (ook wel Qom genoemd) in Argentinië en 464 studenten in Seattle. In de drie tot vijf nachten vóór volle maan gingen mensen later naar bed en sliepen ze korter. Tussen de kortste en de langste nachten van de maancyclus zat gemiddeld 46 tot 58 minuten verschil. In de Argentijnse gemeenschappen zagen de onderzoekers daarnaast een tweede, korter ritme van ongeveer 15 dagen, met een effect rond zowel nieuwe als volle maan.
• Uppsala, 2021. In een Zweeds onderzoek met 852 mensen sliepen deelnemers korter in de periode tussen nieuwe en volle maan, als de maan groeit. Bij mannen was de slaap in die periode ook minder efficiënt.

Samen geven deze studies geen eenduidig beeld. Als de maan invloed heeft, dan vooral in de dagen vóór volle maan. Een groot, eenduidig effect van de nieuwe maan vond geen van deze onderzoeken. Alleen Casiraghi zag een korter ritme dat ook rond nieuwe maan speelde, en dat alleen in de Argentijnse gemeenschappen.

Wat er bij nieuwe maan aan de hemel gebeurt

De maan geeft zelf geen licht. Je ziet alleen het deel dat door de zon wordt beschenen. Bij nieuwe maan staat de maan vanaf de aarde gezien aan dezelfde kant als de zon. De verlichte kant is dan van de aarde afgekeerd, en de kant die naar ons toe gekeerd is, is donker. Daarom is hij rond nieuwe maan niet te zien.

Volgens NASA komt de nieuwe maan ongeveer tegelijk met de zon op en gaat hij ook met de zon onder. Hij staat dus overdag aan de hemel, maar in het felle zonlicht zie je hem niet. 's Nachts is er geen maanlicht, waardoor de nachten rond nieuwe maan de donkerste van de maand zijn.

Een paar dagen later zie je weer een smalle sikkel. Zo'n twee weken na nieuwe maan is het volle maan, en na ongeveer 29,5 dagen begint de cyclus opnieuw. Zo is het twaalf of dertien keer per jaar nieuwe maan.

Nieuwe maan en volle maan: het verschil voor je slaap

De 20 minuten minder slaap uit het onderzoek in Basel gelden voor de nachten rond volle maan. Voor nieuwe maan is zo'n verschil in geen van de genoemde studies gevonden. Ook in het onderzoek van Casiraghi was de slaap het kortst in de aanloop naar volle maan.

In spirituele tradities heeft de nieuwe maan een eigen betekenis. Daarin staat hij voor een nieuw begin: een moment om tot rust te komen en te kiezen waar je de komende maand aandacht aan wilt geven. Je kunt de nieuwe maan gebruiken als vast moment in de maand, los van de vraag wat de maan met je slaap doet.

Andere verklaringen voor onrust rond nieuwe maan

Dit zijn de meest voor de hand liggende:

• Verwachting. Ben je ervan overtuigd dat je rond een bepaalde maanfase slechter slaapt, dan ga je daar onbewust op letten. Daardoor lig je misschien gespannener in bed en val je moeilijker in slaap. Dat heet ook wel een selffulfilling prophecy: een verwachting die zichzelf waarmaakt.
• Selectief onthouden. Een slechte nacht rond nieuwe maan onthoud je beter, omdat je er een verklaring voor hebt. Een slechte nacht op een willekeurige dinsdag vergeet je sneller. Na een paar maanden lijkt het daardoor alsof er een patroon is.
• Een hoofd vol plannen. Gebruik je de nieuwe maan om een intentie te kiezen, dan denk je die dagen na over wat er anders moet in je leven. Dat kan inspirerend zijn, maar het kan je hoofd 's avonds ook bezighouden.
• Je dag zelf. Stress, een late maaltijd, alcohol, koffie laat op de dag of een scherm vlak voor het slapengaan kunnen elke nacht meespelen, dus ook rond nieuwe maan.

In dat geval ligt de oorzaak eerder bij je dag en je gedachten dan bij de maan.

Je eigen slaap bijhouden met een slaapdagboek

Wil je weten hoe het bij jou zit? Houd dan twee of drie maanden een eenvoudig slaapdagboek bij. Het werkt het best als je de maanfase er pas achteraf naast legt, zodat je verwachting je aantekeningen niet kleurt.

• Schrijf elke ochtend op hoe laat je ging slapen, hoe lang je wakker lag, hoe vaak je wakker werd en hoe uitgerust je je voelt op een schaal van 1 tot 10.
• Noteer ook wat er de dag ervoor speelde: stress, sport, alcohol, koffie in de middag of avond, een late maaltijd of een drukke avond.
• Zoek na twee of drie maanden de datums van nieuwe en volle maan op en leg die naast je dagboek.
• Kijk of je in elke cyclus hetzelfde patroon terugziet, of dat het per maand verschilt.

Zo krijg je een betrouwbaar beeld van je slaap. Je ziet dan ook welke gewoontes je nachtrust kunnen beïnvloeden.

Een rustig ritueel voor de avond van de nieuwe maan

Voel je je onrustig rond nieuwe maan, richt je avond dan eens anders in. Het ritueel zelf duurt ongeveer 20 minuten.

• Leg je telefoon ruim voor het slapengaan weg. Het licht en de prikkels van een scherm kunnen je wakker houden.
• Schrijf op wat je bezighoudt. Pak een schrift en zet je gedachten en plannen op papier. Dan hoef je ze 's nachts niet in je hoofd te houden.
• Kies één intentie. Houd het bij één zin voor de komende maand, bijvoorbeeld 'ik neem elke avond tijd voor mezelf'.
• Adem rustig. Ga zitten of liggen en adem een paar minuten rustig in door je neus en langzaam uit door je mond. Laat de uitademing iets langer duren dan de inademing.
• Zorg voor een donkere slaapkamer waar het niet te warm is.

Lukt slapen daarna toch niet, sta dan even op, doe iets rustigs bij gedimd licht en ga terug naar bed zodra je slaperig wordt.

Een kundalinisessie rond nieuwe maan

Bij The Divine Place in Rotterdam organiseren we een Nieuwe Maan Kundalini-sessie. Tijdens die sessie neem je de tijd om tot rust te komen, een intentie te kiezen en te voelen welke richting je op wilt.

Je ligt op een mat met je ogen dicht, terwijl de begeleider met muziek en aanraking werkt. Je hoeft zelf geen oefeningen te doen. Een sessie duurt in totaal tweeënhalf tot drie uur, inclusief kennismaking, uitleg en een afsluitende kring.

Slaap je al langere tijd slecht, ga dan eerst naar je huisarts. Wat je vooraf moet weten, staat op de pagina met vragen over Kundalini Awakening.

Wanneer ga je met slaapproblemen naar de huisarts?

Iedereen slaapt weleens een paar nachten slecht. Slaap je al langere tijd slecht, los van de maanfase, en heb je daar overdag last van? Bespreek het dan met je huisarts. Dat geldt ook als iemand merkt dat je ademhaling 's nachts stokt, als je hard snurkt of als je overdag ongewild in slaap valt.

Een slaapdagboek zoals hierboven is dan extra nuttig. Neem het mee naar het gesprek, zodat je huisarts beter kan zien hoe je slaapt.

Veelgestelde vragen

Slaap je slechter bij nieuwe maan of bij volle maan?

In het onderzoek van Casiraghi uit 2021 sliepen mensen het kortst in de drie tot vijf nachten vóór volle maan. Voor nieuwe maan is het bewijs veel zwakker: alleen in een deel van dat onderzoek speelde een korter ritme dat ook rond nieuwe maan viel.

Hoe vaak is het nieuwe maan?

Ongeveer elke 29,5 dagen. Omdat de meeste kalendermaanden langer zijn, valt nieuwe maan elke maand op een andere datum. In een maankalender of weerapp zie je wanneer het is.

Heeft de nieuwe maan invloed op je emoties?

Wetenschappelijk bewijs daarvoor ontbreekt. In spirituele tradities staat de nieuwe maan voor stilte en een nieuw begin. Je kunt die betekenis gebruiken om even stil te staan bij jezelf. Dat kan emoties losmaken, juist omdat je er bewust tijd voor neemt.

Waarom ben je moe rond nieuwe maan?

Voor zover bekend koppelt geen enkel onderzoek vermoeidheid aan de nieuwe maan. Kijk eerst naar je slaap van de nachten ervoor, naar stress en naar je avondgewoontes. Met een slaapdagboek kun je nagaan of er een verband is met de maanfase.

Wat is het verschil tussen nieuwe maan en volle maan?

Bij nieuwe maan staat de maan aan de kant van de zon en zie je hem niet. Bij volle maan staat hij aan de andere kant van de aarde en is hij de hele nacht zichtbaar.

Wat kun je doen op de avond van de nieuwe maan?

Houd de avond rustig: leg je telefoon op tijd weg, schrijf op wat je bezighoudt, kies één intentie voor de komende maand en adem een paar minuten rustig voordat je gaat slapen.

Persoonlijk advies

Ben je benieuwd hoe de Nieuwe Maan Kundalini-sessie verloopt, of wil je eerst meer weten voordat je je aanmeldt? We vertellen je er graag over. Stuur ons een bericht.

Bronnen

• Zelf gerapporteerde slaapduur van 7 uur bij nieuwe maan en 6 uur 41 minuten bij volle maan. Bron: Röösli e.a., Journal of Sleep Research (2006).
• Geen significant effect van de maan bij 2.125 deelnemers, met een lichte, niet-significante trend naar betere slaap rond nieuwe maan. Bron: Haba-Rubio e.a., Sleep Medicine (2015).
• Rond volle maan 30 procent minder diepe slaap, 5 minuten langer inslapen en 20 minuten korter slapen, bij 33 deelnemers, achteraf geanalyseerd. Bron: Cajochen e.a., Current Biology (2013).
• Geen verband tussen slaap en maanfase bij 1.265 deelnemers en ruim 2.000 nachten. Bron: Cordi e.a., Current Biology (2014).
• Kortste slaap in de drie tot vijf nachten vóór volle maan, 46 tot 58 minuten verschil over de cyclus, en een korter ritme van ongeveer 15 dagen rond nieuwe en volle maan in de Argentijnse gemeenschappen. Bron: Casiraghi e.a., Science Advances (2021).
• Kortere slaap in de periode van wassende maan bij 852 deelnemers. Bron: Science of the Total Environment (2021), onderzoek van de Universiteit van Uppsala.
• Bij nieuwe maan staat de maan aan dezelfde kant als de zon, komt hij met de zon op en gaat hij met de zon onder. Bron: NASA, Moon Phases.
• De schijngestalten van de maan hebben een cyclus van ongeveer 29,5 dagen. Bron: NOVA Informatiecentrum, astronomie.nl, "7. Schijngestalten van de maan" (geraadpleegd september 2026).
• Een verwachting over slechter slapen kan ertoe leiden dat je ook echt onrustiger slaapt. Bron: psycholoog.nl, "Feit of fabel: heeft de maan invloed op jouw slaapritme?" (2025).
• Inhoud en duur van de Nieuwe Maan Kundalini-sessie. Bron: The Divine Place, pagina Kundalini Awakening-sessies.